برخورد تمدنها
بر اساس یک نظرسنجی در ترکیه ۶۱ درصد از جوانان آتئیست این کشور به خدا باور دارند.بالای سیدرصد از آنان نماز میخوانند.از آنطرف بالای بیستدرصد از شرکتکنندگان که خود را مسلمان معرفی کردهاند هرگز مسجد نرفته و هیچوقت نماز نخواندهاند.
این روزها تصاویری از دانشجویان آمریکایی در رسانهها سرویس شد که بدون حجاب حرکات نماز را انجام میدادند.مارکسیستهای نمازخوان قبلا دیده بودیم. پورناستار محجبه هم دیدیم.این روزها چهها که نمیبینیم.تناقضاتی که امروز در یک قاب کوچک،در یک بدن تجلی پیدا میکنند زمانی در یک سرزمین نمیگنجید.
هانتینگتون بعد از پایان جنگ سرد نظریهی برخورد تمدنها را ارائه کرد.که یکی از محورهای اصلی آن حول برخورد ناگزیر تمدن اسلامی و تمدن غرب میچرخد.آنچه در بالا ذکر شد لایههای نرم برخورد تمدنهاست.لایههایی که تفکیک دوست و دشمن را (در تعریف کارل اشمیتی آن) برای جوامع دشوار میکند. جوامع را از درون دچار تنش کرده و به شکلگیری حداقل دو جریان اصلی منجر میشود.یک جریان طرفدار بازگشت به خویش و یک جریان منتقد و خواهان تغییر.که هر دو جریان هم احتمال دارد رادیکال و ارتجاعی رفتار کنند.
برخورد این دو جریان در ایران یک برخورد سلبیاست. یعنی هر یک موجودیت خود را در نفی دیگری ممکن میبینند.اما در ایالات متحده مساله متفاوت است. اصولا ساختار اجتماعی ایالات متحده این امکان را میدهد که هر نگرشی در آن قابل طرح باشد و تبدیل به یکی از هزاران رنگ جامعه شود.چرا که مردم این کشور بر اساس یک فراروایت گرد هم آمدهاند.
اجتماع آمریکا یک گردهمایی بر اساس نژاد،دین و یا ریشههای مشترک تاریخی نیست،بلکه یک گردهمایی بر اساس منافع مشترک است.این فراروایت تجمیع طیفهای بسیار دور از هم در یک چارچوب واحد را ممکن ساخته است. طیفهایی که در بسیاری از کشورها فقط میتوانند گردن همدیگر را بزنند،در آمریکا زیر یک پرچم و حتی شاید در همسایگی هم زندگی میکنند.
ماردین امینی
#ماردین_امینی
